Vücudumuz REM uykusunu beynin ısısını artırmak için mi kullanıyor

tarafından
11
Vücudumuz REM uykusunu beynin ısısını artırmak için mi kullanıyor

Yeni bir çalışmaya gore, REM uykusuna geçmek beynimizin ısısında bir artışa niçin oluyor.

Daha düşük vücut sıcaklığına haiz olan sıcak kanlı canlıların REM uykusu daha uzun sürerken kuşlar benzer biçimde vücut ısısı daha yüksek olan canlıların REM uykusu genel olarak daha kısa sürmektedir.

Kaliforniya Üniversitesinde nörolog ve önde gelen uyku bilimci olan Jerome Siegel, REM uykusu ve beyin ısısı arasındaki birlikteliğin dikkate kıymet bulunduğunu ve daha çok araştırılması icap ettiğini düşünüyor.

İnsan Vücudu REM uykusunu beynin ısısını artırmak için kullanıyor olabilir.

Siegel, REM uykusunun, vücut ve beynin REM uykusunda olmadığı süre düşen sıcaklığı karşısında beyinde titreme benzer biçimde bir tesir yaratan bir mekanizma olabileceğini korumak için çaba sarfediyor.

REM uykusu esnasında beyin oldukça aktiftir ve bu da beynin sıcaklığının yükselmesine sebep olur. Ek olarak, beyin devamlı REM uykusunda olmadığı zamandan sonrasında REM uykusuna geçer, şu demek oluyor ki REM uykusundan ilkin başka bir uyku evresi kesinlikle bulunur. Ve bu uyku evresi vücudun ve beynin hem minimum etken olduğu hem de soğuk olduğu evredir.

Siegel, “yavaşlamış metabolizma ve REM uykusundan önceki evrede enerji tüketiminin azalmasının niçin olduğu ısı düşüşü tarafınca harekete geçirilen REM uykusunun beynin sıcaklığını denetim eden bir termostat görevi gören mekanizma olarak düşünülebileceğini” söylüyor.

“Sonrasında beyin sıcaklığını, vücudun düzgüsel sıcaklığına yakın hale getirmek için ihtiyaç duyulan REM süresi geçtikten sonrasında REM uykusu sonlanmış oluyor. ”

Uyku

Aslen bazı hayvanların uyku sürelerinin mevsimden mevsime farklılık göstermesinin altında yatan sebep bu olabilir. Bunun en belirgin örneği ise kış uykusudur; sadece Şimal Kutbu ren geyiği benzer biçimde kış uykusuna yatmayan hayvanlar bile kışın, yaza gore yüzde 43 daha çok uyur. Avcı-toplayıcı toplumlardaki insanoğlu bile kış aylarında, yaz aylarına gore, ortalama bir saat daha çok uyur.

Peki REM uykusu hem hayvanların beyninin soğuktan korunmasını hem de yaşamları için ihtiyaç duyulan dinlenme olanağını sağlayabilir mi?

Siegel, bilhassa REM uykusuyla ilgili öteki hipotezlerin tamamen doğru olmadığı kanıtlandığından bunun oldukça mümkün bulunduğunu düşünüyor.

Mesela bazı bilim adamları, REM’den önceki uyku evresinin beyindeki toksinlerin temizlemesini sağladığını, REM uykusunun ise beyni daha verimli hale getirmek için gereksiz olan sinirsel bağları ortadan kaldırarak bellek ve öğrenmenin gelişmesine destek bulunduğunu öne sürüyorlar.

Sadece burada kafa karıştıran şey şudur: neredeyse tüm memelilerde; beynin tıpkı insanoğlunun ayık olduğu haldeki kadar etken olduğu REM evresi, kendinden önceki REM uykusu olmayan evreyi izler. Bu da beyindeki toksinler ve sinapslar temizlense dahi REM evresiyle beraber toksinlerin tekrardan ortaya çıkacağı anlamına geliyor.

Dahası, REM uyku süresi ile zeka içinde belirgin bir ilişki yoktur ki bu da REM evresinin öğrenmedeki rolünün abartılıyor olabileceğini göstermektedir. Mesela ornitorenkler bir gecede 8 saate kadar REM uykusunda bırakılırlar, ki bu süre insanoğlu da dahil öteki tüm hayvanların REM uykusunda geçirdiği süreden daha fazladır. Ornitorenklerin beynini daha da geliştirmek için REM uykusunda bu kadar süre geçirdiğini savlamak oldukça zor olsa gerek.

uyku

Öte taraftan, ornitorenk bir monotremdir şu demek oluyor ki ne tamamen soğuk ne de tamamen sıcak kanlı bir canlıdır aksine her ikisinin de bazı özelliklerine haizdir. Siegel’in hipotezine gore bu, ornitorenkin, uyurken beynin sıcaklığını korumak için daha çok REM uykusunda kalması gerektiği anlamına gelir.

Bundan dolayı REM uykusu, başlangıçta endotermlerin bir tehdit tarafınca uyandırılmaları durumunda beyinlerini sıcak ve işlevsel tutmanın bir yolu olarak evrimleşmiş olabilir. (Endoterm tamamen ortam ısısını kullanmadan vücut içi işlevleriyle vücut sıcaklığını metabolik olarak uygun bir sıcaklıkta tutan organizmalar için kullanılan terimdir.)

REM uykusuna girdiğine dair hiçbir emare göstermeyen yunuslar, bunu kanıtlayan bir kural dışı olabilir. Bu tür farklılıkların, yunuslar uykudayken beyinlerinin bir kısmı hâlâ aktifken belli olduğu düşünülüyor. Bu istisnai durumlarda, beynin sıcaklığı uykudan o denli etkilenmeyebilir bu sebeple yunuslar uykuda olsa da beyinlerinin bir kısmı hâlâ aktiftir ve bu da beyinlerinin sıcak kalmasını sağlar.

İnsan Vücudu REM uykusunu beynin ısısını artırmak için kullanıyor olabilir.
REM: Süratli göz hareketi öteki adlarıyla paradoksal uyku ya da desenkronize uyku, uykunun rüya görülen evresidir.

Öte taraftan göçmen kuşlar uykudayken beyinlerinin bir kısmı etken olsa da bazı REM uykusu emareleri gösterirler. Sadece REM evresi beynin her iki tarafında gerçekleştiğinden bu tür kuşların REM evresi oldukça kısa sürer. REM evresinde uçmak oldukça tehlikeli olabilir bu sebeple REM evresi esnasında kuşların vücutları kısmi olarak nüzul geçirir.

REM uykusunun insanların ve öteki canlıların beynini sıcak tuttuğu fikri, soğukkanlı sürüngenlerdeki REM uykusunu da içeren ve hemen hemen ne kanıtlanmış olan ne de göz ardı edilebilen süregelen tartışmalar yüzünden gittikçe daha da karmaşık bir mevzu haline gelmektedir.

Enerji depolamak için uyumak gereklidir, sadece hayvanların bir tehdit karşısında derhal uyanabilmesi de yaşamlarının devamı için önemlidir. Eğer Siegel haklıysa REM uykusu asırlık bir bilmeceye yeni bir yanıt getirebilir.

Emek verme The Lancet‘te gösterildi.

Çeviren: Fatih Kara

The post Vücudumuz REM uykusunu beynin ısısını artırmak için mi kullanıyor appeared first on Beyinsizler – Popüler Bilim Ve Teknoloji Haberleri.