İçeriğe geç

skolastik düşünce ile modern düşüncenin temel farkları

Felsefe tarihi için iki önemli akım olan skolastik düşünce ile modern düşüncenin temel farkları çok fazla alanda kendisini göstermektedir. Her ne kadar büyük bir ayrım olsa da ikisi bir bakımdan birbirini tamamlayan özellikler de göstermektedir. Tüm felsefeye merak salanlar için önemli olan iki düşüncenin ayrımı anlaşılarak, felsefe tarihi daha iyi öğrenilebilecektir.

Skolastik Düşünce Nedir?

Skolastik düşünce, felsefe ve düşünce tarihi için 2. Yüzyıl ile 15. Yüzyıl aralığını ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Genelde Hristiyan felsefesi ve işleyişi anlatılmaktadır. Terimin sözlük anlamı ise “okul felsefesi” anlamına gelmektedir. Kelimenin kökeni, bu dönemde kurulmaya başlayan üniversitelerden kaynaklanmaktadır. Üniversiteler, günümüz anlamında ilk defa skolastik dönemde, temelde teoloji eğitimi için kurulmuşlardır ve bu yüzden skolastik düşüncede önemli olan teolojidir. Dünyayı ve yaşamı açıklama çabasında dinsel kabuller ön plana çıkmaktadır. Akıl inanç sorununda aklın dünyada olup biten her şeyi açıklamada yetersiz kalacağı vurgulanarak, inanç ile birlikte yaşamın ve dünyanın daha iyi bir şekilde açıklanabileceği belirtilmiştir. Aynı zamanda sadece akıl olarak değil, bireyin de yetersiz olduğu kabul edilerek kiliseye iyi bir insan olmak için tam bağımlılık esas alınmıştır.

Skolastik düşüncede bireyden çok toplumsal yapı daha fazla ön planda tutulmaktadır. Yönetim, egemenlik, hukuk ve ekonomi başta olmak üzere daha pek çok alanda din temel belirleyici bir unsura sahiptir. Genelde antik dönem düşünceleri Hristiyanlık ile bağdaştırılmaya çalışılmış ve örneğin Aristoteles’in doğa olayları hakkındaki açıklamaları temel kabul edilmiştir. Bu bakımdan bilimsel gelişmeler açısından skolastik dönem günümüzde de eleştiri almaktadır.

Modern Düşünce Nedir?

Modern düşünce olarak adlandırılan düşünce ya da dönüşüm, temelleri aydınlanma dönemine götürülen ve 17. Yüzyıl ile gelişmeye başlayan ana akım düşüncedir. Esasında kilise egemenliğine karşı çıkan kimseler tarafından şekillendirilmiş ve daha sonra yaşamın pek çok alanında etkili olmuştur. Skolastik düşünce ile modern düşüncenin temel ayrımı en çok bilim ve aklı her zaman ön planda tutmasıdır. Olgular ve eldeki veriler ile çıkarsamada bulunan modern düşünce, kilisenin gücünü zayıflatmış ve özellikle 19 ilâ 20. Yüzyıllarda başat düşünce sistemi haline gelmiştir.

Skolastik Düşünce ile Modern Düşüncenin Farkları

  • Skolastik düşüncede felsefenin konusu dindir, modern düşüncede ise doğa, insan ve evrendir.
  • Teoloji felsefe için temel unsurken, modern düşüncede bilim felsefenin konusu olmaya başlar.
  • Doğanın açıklanması sadece din ile mümkündür, modern düşüncede ise doğa, deney ve akılla açıklanır.
  • Skolastik düşüncede hayatın tüm unsurları dine bağlıdır, modern düşüncede ise toplumsal hayat dünyevidir ve her zaman değişebilir.
  • Birey geri plandayken, modern düşüncede birey ön planda tutulmaktadır.
  • Skolastik düşünce ile modern düşüncenin temel farkları arasında en büyük özellik ise inanç merkezlilik arasında yaşanmış; skolastik düşüncede inanç merkezde tutulurken, modern düşüncede insan temel alınmıştır.
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir