Şehirleşmenin Yabani Arılar Üzerine Etkisi Hafife Alınıyor

tarafından
34
Şehirleşmenin Yabani Arılar Üzerine Etkisi Hafife Alınıyor

Yabani arılar, hem tarımsal üretim hem de çiçekli bitkilerin dünya genelinde yayılmasına destek olan olmazsa olmaz tozlayıcılardır. Fakat yabani arılar, birbirini etkileyen birçok unsur sebebiyle geniş çapta bir azalmayla karşı karşıyadırlar. Michigan’da yeni bir üniversite, bu faktörlerden birisi olan şehirleşmenin etkilerinin hafife alındığını gösteren bir emek verme yürütmüştür.

Emek harcama, Michigan Üniversitesi’nde mevcut ve eski öğrencilerden oluşan bir grup tarafınca Güneydoğu Michigan’daki yerleşkelerde yürütülmüştür.

Çalışmaya kendi açısından bakıldığında, yabani arıların cinsiyet oranları ve bunun kırsal alandan kentsel alana doğru arazi kullanım farklılığına nazaran iyi mi değişmiş olduğu mevzusu, arı araştırıcıları tarafınca oldukca azca oranda dikkate alınmaktadır.

Ekip, şehirleşmenin artmasıyla yabani cinsiyet oranının daha adam egemen bulunduğunu ve bunun sebebinin orta ve büyük gövdeli, yerde yuvalayan dişi arıların sayısının azalması bulunduğunu bulmuşlardır.

Emek harcama 6 Mart’ta ScientificReports dergisinde yayınlanmıştır ve tüm yabani arı topluluklarının cinsiyet oranlarını kırsal ve kentsel değişime nazaran inceleyen ilk emek verme olmuştur.

Çalışmanın baş yazarlarından olan ve Michigan Üniversitesi Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Kısmı’nden doktora unvanlı araştırmacı Paul Glaum; adam ve dişi arılar çoğu zaman değişik tozlama davranışına haiz oldukları için bu bulguların arı populasyonlarının sağlığı ve tozlama oranları bakımından potansiyel bilgiler içerdiğini anlatmaktadır. Aynı türün dişi ve adam arıları çoğu zaman değişik nebat türlerini tozlamaktadır.

Netice olarak dişi arıların sayısındaki bir azalmanın, nebat topluluğunun bir kısmının tozlanmasını sınırlayacak potansiyeli bulunduğunu söylemiştir. “Ek olarak dişi popülasyonundaki bir azalma, adam arılar için daha azca eş anlamına gelmektedir.

Bu durum, yerde yuvalayan arıların çoğalma oranları ve tozlayıcı arıların gelecek nesillerinin devamlılığını tehlikeye sokmaktadır.

Hatta bu, türlerin genetik çeşitliliğini bile tehdit edebilir” Glaum. “Bulgularımıza nazaran araştırma, şehirleşmenin yerde yuvalayan arılar üstüne negatif etkilerinin dikkate alınmadığı ve çevresel değişimin arı populasyonları üstüne tesirleri incelendiğinde cinsiyete özgü arı davranışlarının dikkate alınması icap ettiğini vurgulamaktadır” Glaum.

Şehirleşmenin yabani arı populasyonlarını iyi mi etkilediğini daha iyi idrak etmek için araştırma ekibi, Güneydoğu Michigan’daki hobi bahçeleri, naturel alanlar ve tarlalarda yabani arı örneklemesi yapmışlardır. Örnekleme ortalama 70 mil (112km) alanı kapsayan 26 bölgede yapılmıştır.

Arazi kullanımına nazaran kalabalık şehirlerden kent çevrelerindeki kırsal ziraat bölgelerine kadar değişen değişik yerlerden örnekler alınmıştır. Örnekleme, Güneydoğu Michigan’daki Dexter, AnnArbor, Ypsilanti, Dearborn ve Detroit’i de kapsayan birçok şehirde yapılmıştır.

Ekip üyeleri, 143 türden 3300’den fazla arı yakalamışlardır. Şundan dolayı şehirleşmenin yabani arılar üstüne etkilerini açık şekilde belirlemeyi hedeflemişlerdir. Yaygın olan Avrupalı bal arıları incelemeye dahil edilmemiştir.

Yakalanan arıların yüzde 74’ü yerde yuvalayan türlere aitti ve geri kalanlar yer üstündeki oyuklarda ya da içi boş ağaç gövdelerinde yuvalayan türlere aitti. Araştırıcılar, şehirleşmenin artmasıyla beraber yabani arıların cinsiyet oranlarının daha adam eğilimli bulunduğunu ve bunun orta ve büyük gövdeli yerde yuvalayan dişi arıların sayısının azalması sebebiyle bulunduğunu bulmuşlardır.

ScientificReports’taki metinlerinde araştırıcılar, bu bulgularının birçok mümkün açıklamasını yapmışlardır. Çiçek kaynaklarının seyrek ve düzensiz olduğu kent arazilerinde, dişilerden daha büyük gövdeli olan adam arılar, yuvalarından daha uzağa dağılarak gıda kaynaklarına ulaşabilmekte ve bu sayede hayatta kalabilmektedirler.

Gözlenen cinsiyet değişimine alternatif bir izahat olarak da şehirleşme kaynaklı değişimler gösterilmektedir.

Bir çok arı türlerinde üretken dişilerin üretimleri için adamların üretiminde lüzumlu olandan daha çok gıda deposu gereklidir. Netice olarak polen ve nektar kıtlığı, adam arıların artışına direkt sebep olabilmektedir.

Yazarlar, birçok çalışmanın kendi kentsel alanlarda yerde yuvalayan arı popülasyonlarının azaldığını belirttiğini ve bu azalışın miktarının ölçülenden daha çok olabileceğini belirmişlerdir. Tıpkı bu çalışmada belirttikleri şeklinde şehirdeki yerde yuvalayan arı popülasyonlarının kentsel alanda yayılan adam bireyler tarafınca daha azca sübvanse edildiğini yazmışlardır.

Birçok yabani arı türü popülasyonu, birbiriyle etkileşimde olan birden oldukca unsur sebebiyle küresel çapta yaygın bir azalıştadırlar. Habitat azalışı, parazitler, hastalıklar, pestisit kullanımı ve iklim değişikliği şeklinde mevzular ilk olarak suçlanmaktadır. Şehirleşme ile habitat azalışı da artmaktadır ve bu eğilimin gelecek on yıllarda daha da hızlanacağı tahmin edilmektedir.

Önceki emekler tutarlı şekilde yerde yuvalayan arıların bolluk ve çeşitliliğinin kentsel alanlarda azaldığını tespit etmişlerdir. Bunun sebebi de şehirlerde uygun yuvalama yerlerinin oldukca azca olması olarak ifade edilmektedir. Materyaller Michigan Üniversitesi’nden sağlanmıştır.

Kaynak ve ileri okuma:

Gordon Fitch, Paul Glaum, Maria-Carolina Simao, Chatura Vaidya, Jill Matthijs, Benjamin Iuliano, Ivette Perfecto. Changes in adult sex ratio in wild bee communities are linked to urbanizationScientific Reports, 2019; 9 (1) DOI: 10.1038/s41598-019-39601-8

Editör / Yazar: Onur İLERİ

The post Şehirleşmenin Yabani Arılar Üzerine Etkisi Hafife Alınıyor appeared first on Beyinsizler – Popüler Bilim Ve Teknoloji Haberleri.