Erikson Psikososyal Gelişim Kuramı Nedir?

tarafından
4
Erikson Psikososyal Gelişim Kuramı Nedir?

Erikson psikososyal gelişim kuramı, bir insanın sağlıklı bir ruh haliyle yetişebilmesi ve gelişebilmesi için 8 ayrı dönemde, çeşitli hedeflere ulaşması gerektiğini savunan bir psikoloji kuramıdır. Bu hedefler de Erikson’a göre hedefler ve sonuçlardır. Psikososyal gelişim evreleri bulunur.

İnsan, hayatındaki bu 8 evrede farklı çatışmalar yaşar ve bu çatışmaların başarılı bir şekilde atlatılması gerekir. Çatışmalarla ne kadar başarılı bir şekilde başa çıkılırsa kişilik gelişimi de o kadar başarılı olur. Aynı zamanda, bir dönemdeki çatışmalarla başarılı bir şekilde başa çıkmak, bir sonraki döneme de başarılı bir hazırlık yapmak anlamına gelir.

Yaşanan çatışmalar aşılmadan bir sonraki döneme geçildiğinde farklı zorluklarla karşılaşılır ve geriye dönerek, geçmiş dönemdeki hasarları telafi etmek zor bir hale gelir. Erikson’a göre sağlıklı bir yaklaşım ile bireyin kişilik bozukluklarının ileri dönemlerde de telafi edilebilir.

Psikososyal Gelişim Evreleri Nelerdir?

Erikson psikososyal gelişim kuramı aşamaları 8’e ayrılır. Bunlar şu şekildedir:

  • 1. Gelişim Evresi: Temel güven karşısında güvensizlik evresi olarak bilinir. 0-1 yaştan 5 yaşa kadar devam eder. Bu döneme oral dönem adı verilir.
  • 2. Gelişim Evresi: Bağımsızlık karşısında utanç ve şüphe evresi olarak bilinir. 1 ile 3 yaş arasını kapsar. Bu döneme anal dönem adı verilir.
  • 3. Gelişim Evresi: Girişimcilik karşısında suçluluk evresi olarak bilinir. 3 ile 5 yaş arası bu döneme denk gelir. Bu evreye faillik-ödipal dönem de denir.
  • 4. Gelişim Evresi: Üretkenlik karşısında küçük görülme veya aşağılık duygusu olarak bilinir. 5-11 yaş aralığını kapsar. Bu evreye latent dönem adı verilir.
  • 5. Gelişim Evresi: Kimlik kazanımı karşısında kimlik karmaşası dönemi olarak bilinir. 12 ile 19 yaş aralığını kapsar. Bu döneme adolesan dönem adı verilir.
  • 6. Gelişim Evresi: Yakınlık karşısında yalnızlık evresi olarak bilinir. 20-30 yaş arası devam eder. Oldukça geniş bir aralığı kapsayan bu döneme erişkin dönemi adı verilir.
  • 7. Gelişim Evresi: Üretkenlik karşısında durağanlaşma evresi olarak bilinir. 30 ile 60 yaş arasını kapsar. Bir geçiş dönemi olan bu evreden sonra çöküş dönemi başlar.
  • 8. Gelişim Evresi: Benlik bütünlüğü karşısında umutsuzluk olarak da bilinir. 60 yaş sonrasını kapsar.

Ayrıca felsefenin bireysel ve toplumsal işlevleri hakkında bilgilere bakabilirsiniz.

Psikososyal Gelişim Evrelerinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Psikososyal gelişim kuramının dönemleri için dikkat edilmesi gereken şeyler insanın sağlıklı bir ruh haline sahip olabilmesi açısından oldukça önemlidir. Psikososyal gelişim kuramıyla ilgili en önemli iki madde şunlardır:

  • Herhangi bir dönemde aşılamamış çatışmalar geç de olsa mutlaka aşılmalıdır. Aşılmamış problemler kişinin bütün hayatı boyunca psikolojisi açısından bir tehdit unsurudur.
  • Bu 8 evreden en önemlileri çocukluk ve ergenlik dönemleridir. Çünkü kişinin tüm yaşamı bu dönemde yaşanan çatışmalara, travmalara göre belirlenir.

Psikososyal Ne Demektir?

Psikososyal kavramının anlamı psiko ve sosyal kelimelerinin birleşiminden oluşur ve insanın çevresel faktörlerden etkilendiğini ve ruhsal açıdan 8 evreye ayrılan hayatını ifade eder.

İnsanın gelişimi açısından çevresel faktörlerin önemi görmezden gelinemez ve mutlu bir hayat sürmek için psikososyal gelişimin başarılı bir şekilde tamamlanması gerekir.