And Kondoru, Kanatlarını Bir Kez Bile Çırpmadan Saatlerce Uçabilir

tarafından
28
And Kondoru, Kanatlarını Bir Kez Bile Çırpmadan Saatlerce Uçabilir

And Kondoru dünyanın uçan en ağır ve 50 yıla kadar varan ömrü ile dünyanın en uzun yaşayan kuşlarından biridir. Tek bir bireyi ortalama 16 kilo ağırlığındadır.

Havalanmak, bu Cenup ABD kondorları (Vultur gryphus) için en zor kısımdır. Sadece dev kuşlar havalanıp uçtuktan, araştırmacılar kanatlarını neredeyse asla çırpmadıklarını keşfettiler.

Bunun yerine, çoğunlukla rüzgarlarda ve termal hava akımlarında uçuş sürelerinin yüzde 99’una kadar süzülerek uçuyorlar.

And kondorları kanatlarını yalnız % 1 oranında çırpıyor

Biyolojik kayıt cihazlarını sekiz yavru kondora bağlayan araştırmacılar, 230 saatten fazla kaydedilmiş uçuş süresi elde ettiler. Tüm bu süre zarfında, yalnız yüzde 1’i kanat çırptı ve bunların bir çok yalnız kalkış içindi.

Yazarların yazdığına bakılırsa “Kanat çırpmanın muhteşem nadirliği  tüm bireylerde görülmüştür, ki bu hiçbiri erişkin kuşlar olmadığı için dikkate değerdir.”

“Bundan dolayı, nispeten deneyimsiz kuşlar bile minimum kanat çırpma ihtiyacı ile saatlerce uçarlar.”

Genç bir kondor  kanatlarını bir kez bile çırpmadan beş saatten fazla uçtu ve yalnız hava akımlarını kullanarak 170 kilometreyi (100 mil) aştı.

Çalışmaya dahil olmayan Stanford Üniversitesi’nden kuş uçuşu uzmanı David Lentink, Associated Press’e verdiği demeçte,” And Kondoru ‘nun neredeyse asla kanatlarını çırpmadığı ve yalnız süzüldüğü bulgusu akıllara durgunluk veriyor” dedi.

Süzülen kuşlar çoğu zaman en büyük olanlardır, bundan dolayı kuvvetli uçuş için ihtiyaç duyulan enerji daha ağır yaratıklar için oldukca daha fazladır. Sinek kuşları benzer biçimde daha hafifçe türler kanatlarını müthiş bir hızda çırparken, kondorun ‘deniz dengi’ olan albatros, uçuşunun yüzde 1,2 ila 14,5’ini yavaşça kanat çırparak gerçekleştirir.

And kondoru daha da azca kanat çırpar. Mesela, 50 dakikalık bir yolculukta, genç kondorlar 3.3 dakikalık kalkışlarında neredeyse aynı oranda süzülme, yükselme ve kimi zaman çırpma yaparlar.

Bu Dev Kondorlar Kanatlarını Bir Kez Bile Çırpmadan Saatlerce Uçabilir

Kondorlar kalkışta oldukca fazla enerji harcıyor

Aslına bakarsak, bu büyük kuşlar için kanat çırpmanın maliyeti, yazarlar tarafınca dinlenme  zamanındaki metabolik maliyetlerinden ortalama 30 kat daha çok olarak kabul edildi. Bu da muhtemelen memeliler için depar atmak kadar enerji tasarruflu olduğu anlamına geliyor.

Biyolojik kaydedicilerden devamlı veriler kullanarak, araştırmacılar çeşitli rüzgar ve termal koşullarda sekiz yavru kondorun her bir kanat vuruşunu tespit ettiler.

Karmaşık hava akımı etkileşimlerinin olduğu dağların  bile, bu genç kondorlar oldukca azca hareketle görünmez hava akımlarında dolaşabildiler.

Swansea Üniversitesi’nden biyolog Emily Shepard BBC’ye verdiği demeçte,” koşullar uygunsa planör pilotları tüm gün süzülebilir, bundan dolayı bir anlamda kondor performansı şaşırtıcı görünmeyebilir ” dedi.

“Fakat planör pilotları hava durumuna bakar ve uçmanın doğru olup olmadığına karar verir.”

and kondoru

Kondorların bu lüksü yok. Çoğu zaman ulaşılması kolay noktalarda bulunmayan yiyecekleri bulmak için uçarlar.

Kondorlar kalkışta oldukca fazla enerji harcarken, inmeleri için ustalık gerekiyor. Bu yüzden bu dev kuşlar nereye dokundukları mevzusunda seçici.

Mesela, bir akbaba yerdeki sulu bir leşe yönelmek isterse, sıcak havaya doğru yükselerek yukarı yönlü hava akımına sıçramak  zorunda kalır. Kimi zaman, bu boşluklar içinde köprü oluşturmak ara sıra bir kanat çırpmasını gerektirir.

Dahası, bu atmosferik ‘sıcak noktalar’ daima sıcak değildir. Güçleri ve frekansları hava durumu, topografya ve mevsim ile değişiyor, bundan dolayı zemine yönelirken bu tarz şeyleri kestirmek daima kolay değil.

Kanat Çırpmaktan Aciz Olabilir

Bu Dev Kondorlar Kanatlarını Bir Kez Bile Çırpmadan Saatlerce Uçabilir

Arjantin’deki Comahue Ulusal Üniversitesi’nden bir biyolog olan Sergio Lambertucci, “Bu, kuşların planlanmamış bir inişten kaçınmak için yükselen hava bulması gerektiğinden dolayı eleştiri bir zamandır.”

“Sıcak hava akımı yukarı yönlü hava akımları  içinde hareket ederken bu riskler daha yüksektir. Sıcak hava akımları lav lambaları benzer biçimde davranabilir, hava yeterince sıcak olduğunda hava kabarcıkları aralıklı olarak yerden yükselir. Bundan dolayı kuşlar sıcak hava akımı için yanlış zamanda doğru yere gelebilir. ”

Kışın bile, şiddetli rüzgar ve sıcak hava koşulları için şartlar iyi olmadığında, yazarlar And kondor ‘larının hala benzer şekilde kanat çırpmalarını gerektiren bir yol izlemeye isteksiz olduklarını keşfettiler.

dev and kondoru
Dev and kondoru bir taşın üstünde.

Şu anda Max Planck Hayvan Davranışları Enstitüsü’nde çalışan hareket ekoloğu Hannah Williams, “Bu, ne vakit ve nereye ineceği ile ilgili kararların oldukca mühim bulunduğunu gösteriyor, bundan dolayı yalnız kondorlar yine kalkabilmekle kalmıyor, hem de gereksiz inişler toplam uçuş maliyetlerine mühim seviyede katkıda bulunuyor.”

Dev kuşların gökyüzündeki görünmez engellerde iyi mi yollarını bulduğunu idrak etmek bizlere yalnız atmosfer koşullarını anlatmakla kalmaz, hem de Argentavis magnificens benzer biçimde soyu tükenmiş çok önemli büyük kuşların bir zamanlar iyi mi  72 kilogramlık vücutlarını havada tutmalarını anlamamıza da ışık tutabilir.

Yazarlara bakılırsa, “Argentavis’in devamlı kanat çırpma uçuşlarından aciz olacağı ve bundan dolayı tamamen süzülmeye bağlı olacağı varsayılmıştır.”

Emek verme PNAS ‘ta yayınlanmıştır.

Tercüme: Ayhan Mete GÜNAY

The post And Kondoru, Kanatlarını Bir Kez Bile Çırpmadan Saatlerce Uçabilir appeared first on Beyinsizler – Popüler Bilim Ve Teknoloji Haberleri.