Bilim insanları felaket için tarih verdi: Biyoçeşitlilik krizi kapıda

tarafından
21
Bilim insanları felaket için tarih verdi: Biyoçeşitlilik krizi kapıda

Birçoğumuz Dünya’nın ve sakinlerinin karşı karşıya olduğu küresel ısınma tehdinin farkındayız. ABD’li bilim insanları, bunun yanı sıra, insan nüfusu artışından meydana gelen ve gelecek 30 yıl içinde gerçekleşecek yeni bir ‘biyoçeşitlilik krizi’ mevzusunda uyardı. Araştıramcılar, bu durum sebebiyle ekosistemde büyük ehemmiyet taşıyan 855 hayvan türünün yakında yok olabileceğini söylemiş oldu.

Bilim insanları, önümüzdeki 30 yıl içinde 1,53 milyon kilometrelik bir kentsel genişleme olacağını tahmin etti. Bu şekilde bir genişleme ise bilhassa ‘sıcak biyoçeşitlilik noktalarında’ bulunan toplam 855 hayvan türünü yok olma riskiyle direkt tehdit ediyor.
En yüksek tehdit altındaki türler içinde ise Endonezya’da Java’ya özgü ve kaçak avlanma tehdidi altındaki bir primat olan Javan slow loris ve Meksika ve Guatemala’da bulunan pembe başlı ötleğen kuşları içeriyor. Orta Meksika, Orta ABD, Karayipler, Haiti, Nijerya, Kamerun, Sri Lanka, Endonezya, Malezya, Tayland, Brezilya ve Ekvator’daki hayvanlar da büyük bir risk altında bulunuyor.
Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) adlı bilimsel dergide piyasaya sürülen araştırma Yale Üniversitesi Çevre Okulu’nda araştırmacı olan Rohan Simkin tarafınca yönetildi. Simkin, “Çalışmanın amaçlarından biri, yalnızca tehdit altında olan değil, bilhassa kentsel arazi gelişimi tarafınca tehdit edilen türleri belirlemekti. Sokaktaki averaj bir insanoğlunun şu anda iklim krizinin fazlaca bilincinde bulunduğunu düşünüyorum, sadece biyolojik çeşitlilik krizinin bilincinde olduklarından güvenli değilim” diye konuştu.
Bununla beraber, önümüzdeki 30 yıl içinde, küresel kentsel nüfusun 2,5 milyar şahıs artması umut ediliyor ve bu da kentsel yayılmayı büyük seviyede artıracak. Bu kentsel genişlemenin çoğunun, insan faaliyetleri sebebiyle yüksek yıkım riski altında olan türler açısından varlıklı olan biyoçeşitlilik sıcak noktalarında meydana geleceği tahmin ediliyor.
Sadece araştırmacılar, daha yeşil alanlara haiz şehirler benzer biçimde yaşam alanlarını korumuş olan kentsel planlamaya odaklanmanın betonun zararı olan etkilerini sınırlayabileceğini söylüyor.
Çalışmanın yazarlarından Karen Seto’ya nazaran, “Bu yerlerin bir çok hemen hemen inşa edilmedi. Yarının şehirlerinin iyi mi inşa edileceğine rehberlik eden bilim odaklı politikaların çok önemli bir tesiri olacak” dedi.
Öteki taraftan, bilim insanları emek harcama için küresel türleri korumuş olan politikaları seyretmek, araştırmak ve oluşturmak için kullanılan tür dağılım verilerinin bir koleksiyonu olan Yale’in Yaşam Haritası’nı kullandı.
Ek olarak, küresel olarak 30 binden fazla karasal tür için kentsel arazi genişlemesinden meydana gelen gelecekteki habitat kaybını değerlendirmek için kısa sürede geliştirilen arazi kullanımı projeksiyonları kullanıldı.
Netice olarak emek harcama, türler üstündeki en büyük etkilerin dünyanın en büyük şehirlerinden değil, ‘sayısız endemik türe’ haiz ve genişlemenin habitatları yok edebileceği kentsel alanlardan kaynaklandığını buldu.
Ne yazık ki, uzmanlara nazaran bu alanlar hızla daha çok kentleşiyor. Bu şehirlerin bir çok, kentsel büyümenin kıymetli ve ‘biyoçeşitliliğe haiz’ habitatları parçalayabileceği Ekvator bölgelerinde bulunuyor.
Yayılma sebebiyle türler için en büyük tehdidi oluşturan şehirler, ağırlıklı olarak Sahra altı Afrika, Cenup ABD, Mezoamerika ve Güneydoğu Asya’nın gelişmekte olan tropikal bölgelerinde içeriyor.
Seto, “Emek verme, kentsel alanlarda türlerin korunmasına yönelik politikaları dahil etmek için küresel koruma çabalarına iyi mi gerekseme duyulduğunu göstermektedir.Şehirler aslına bakarsak çözümün bir parçası. Geçmişte olduğundan değişik şehirler inşa edebiliriz. Gezegen için iyi olabilirler; türleri kurtarabilirler; biyoçeşitlilik merkezleri olabilir ve araziyi tabiat için kurtarabilirler” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.