Alaşım Nedir, Iyi mi Oluşturulur? (Özellikleri ve Yapılış Amaçları)

tarafından
99
Alaşım Nedir, Iyi mi Oluşturulur? (Özellikleri ve Yapılış Amaçları)

Alaşım Kelimesi Sözlükte;

Bir metalin belli oranlarda bir yada birkaç metalle ergimesiyle oluşan yeni metal, halita.

Alaşım, bir metale bir ya da bir oldukca değişik madde iştirak etmesi (bir arada ve istenilen oranlarda eritilerek) ile metale değişik özellikler kazandırmak için meydana getirilen metalurji uygulamasıdır. Bu işlem metalin bazı özelliklerini değiştirerek ona yeni ve istenilen özellikleri kazandırmayı amaçlar.

Metaller saf halde belirli özelliklere haizdir ve bu özellikleri kullanım alanlarını sınırlar. Bu metallerde soğuk biçimlendirme ve ısıl işlemlerle sağlanan özellik değişimi, ihtiyaçların gerektirdiği özellikleri (direnme, uzama, biçim alma, yüzey parlaklığı, elektrik, ısı iletkenliği ve görünüm) kazandırmak için oluşturulur.  Alaşımların fizyolojik ve kimyasal özellikleri, kendisini oluşturan maddelerinkinden tamamen farklıdır. Mesela; Saf gümüş yada altına bakırın eklenmesiyle sertlikleri artar. Katkı metalleri alaşımların rengini sarıdan yeşile, kımızı yada beyaza dönüştürebilir.

Alaşım Yapmanın Amacı ve Yararları

Alaşım;

  • Oldukca sayıda ve değişik özellikte araç-gereç elde etmek,
  • Mekaniksel özellikleri değişiklik yapmak,
  • Fizyolojik özellikleri değişiklik yapmak,
  • Isıl işlemlerine uygun hale getirmek,
  • Araç-gereç maliyetini düşürmek,
  • Korozyondan korunmak için yapılır.

Alaşımların en mühim özelliği alaşımı oluşturulacak metale ilave edilecek olan metallerin, ana metal özelliklerine iyi mi tesir edeceğinin bilinmesi ile istenilen özelliklere haiz yeni ürünlerin elde edilebilmesidir. Elde edilmiş yeni çıkan ürünler, kullanım yerlerine en uygun seçim imkanı verir. Mesela; inşaatların yapımında kullanılan demirler demir-karbon alaşımıdır. Saf haldeki demir yumuşaktır sadece karbon katılarak dayanıklılığı ve gücü arttırılır. Gene aynı şekilde katkı maddelerinin altına eklenmesi, altının sertliğini ve dayanıklılığını artırır.

Alaşımlar hakkında tam bir informasyon edinebilmek için alaşımı oluşturan metallerin kimyasal özelliklerini, erime derecelerini bilmek gerekir. Alaşım yapımı esnasında tam eriyik sağlanmalıdır.

Mühim Alaşım Metalleri

Bakır(Cu)

Bakır alaşımlar için oldukca mühim bir maddedir ve alaşımlaşın çoğunun bileşimine girer. Kıymetli madenlerle (altın, gümüş benzer biçimde) karıştırılarak, onlara renk ve parlaklıklarını bozmadan sertlik kazandırır.

Çinko (Zn)

Çinko, çoğu zaman alaşımları halinde kullanılır, saf halde kullanımı tercih edilmez. En mühim alaşımları; pirinç (bakır-çinko alaşımı), bronz(bakır-kalay-çinko alaşımı) ve beyaz metal(çinko-alüminyum-bakır ve magnezyum alaşımı)’dir.

Alüminyum (Al)

Alüminyum tunçları, elektrik fırınında 70kg bakır ile 40kg korenden ya da  boksitle kömür parçalarından oluşan karışım ısıtılarak yapılır. Bu işlem sonunca Alümin(Al2O3) indirgenir, karbonmonoksit açığa çıkar ve %14 alüminyum içeren bir alaşım elde edilir. Elde edilmiş alaşım yeteri kadar bakır ile beraber eritilirse, tunçtan da fazla dayanıklı alaşımlar elde edilir. Buun haricinde, Ferro-alüminyum, alüminyum pirinci, Silimin, duralüminyum, magnalyum benzer biçimde değişik alaşımları da kullanılır.

Kurşun (Pb)

Kurşun alaşımının yapılmış amacı sert, esnek ve kırılmaya karşı dayanıklı, erime noktası da düşük bir metal karışımı elde etmektir. Buna örnek elektronik sektöründe gösterim olarak kullanılan lehimler verilebilir. Erime noktası 182 °C olan bu alaşım %40 kurşun, %60 kalaydan oluşur.

The post Alaşım Nedir, Nasıl Oluşturulur? (Özellikleri ve Yapılış Amaçları) appeared first on Ogreniyo.com.