Ütopya ne demek?

tarafından
1
Ütopya ne demek?

Gerçekleşme ihtimali olmayan düşünceler ütopya kavramını ifade eder. Kelime, felsefi bir terim olarak ele alındığında; gelecekte olması hayal edilen lakin günümüzde mevcut olmayan toplumsal düzenler ve siyasi oluşumlar ütopyanın konusu içinde değerlendirilir? Ütopya ne demek? Felsefi açıdan ütopya neyi ifade eder? Ütopik düşünceler nelerdir? Bu sorularla ilgili öğrenmek isteyeceğiniz tüm bilgileri sizin için yazımızda bir araya getirdik.

Ütopya kelimesi kavram olarak oluşmadan önce de insan yaşamında var olan ama sözcük olarak literatürde bulunmayan bir kelimeydi. Kelimenin türetilmesi 16.Yüzyılda gerçekleşmiştir.

Thomas More ve Ütopya

Thomas More, Rönesans dönemi düşünürü olarak birçok eser ortaya koymuştur. “Ütopya” adını verdiği çalışmasında ideal sistemin nasıl oluşturulması gerektiğinden bahseder. Siyasetle de ilgilenen bir düşünür olan More aynı zamanda da avukat ve yazardır.

16.yüzyılda Thomas More tarafından ütopya kelimesi türetilmiştir. Bundan önce de kavramın insanların yaşamlarında yer aldığı bilinmekteydi. More’un ütopyası Platon’dan dayanak bulur ve “Devlet” adlı eserine kadar gider. Devlet adlı yapıtında Platon, Sokrates’in fikirlerinden yola çıkarak ideal toplumun nasıl olması gerektiğine dair fikirlerini kaleme almıştır. Bu eser, tasarlanan ideal devlet yapısının nasıl olması gerektiği üzerinde fikirler içerir.

Thomas More’un eseri yaşadığı dönemde İngiltere’ye karşı bir eleştiri niteliği taşımasıyla bilinir. Kitabında aslında mevcut olmayan kendi kurguladığı bir adadan bahseder.

  • Ütopya kavramı anlatılmaya çalışılırken bazı yanılgılar oluşmaktadır. Bu yanılgılardan biri de ütopyanın içerdiği anlamın kusursuz toplum şekillenmesi olarak algılanmasıdır. Kelime, anlam itibariyle olmayan yeri ifade etmek ister.

Toplumsal Gelişmeler ve Ütopya

Toplumsal gelişmeler açısından ütopya kavramının kullanılması daha iyi şartlara kavuşma konusunda yazarın bakış açısıyla yeni sınırların çizilmesini gerekli kılar. Bu durumda da kusursuz olana ulaşmak yine söz konusu olamayacaktır. Düşünürün idealleri ve beklentileri doğrultusunda ortaya koyacağı bu yeni oluşum ütopyayı tam olarak temsil etmeyecektir.

Ütopya kavramı düşünce tarihinin içinde her zaman yer alan bir unsurdur. Tarihsel anlamda değerlendirildiğinde de bu kavramın mevcudiyeti gözlemlenecektir.

Ütopya içinde bulunulan durumların yarattığı etkilerle, gelecekte olması istenen toplumu tasarlamaya çalışır. Ütopyalar 20.Yüzyıldan sonra umutsuzluk kavramı üzerinden şekillenmekte ve bu durum da yaşadığımız dönemleri anlamamızda bize yardımcı olmaktadır.

Aydınlanma Dönemi, insan aklının gücüne karşı duyulan inanç doğrultusunda şekillenmiştir. Bilimsel gelişmeleri de arkasına alan insanın, akıl gücü yoluyla sürekli bir gelişim yaşayacağı varsayılmıştır. Bu varsayımlar ne yazık ki istenilen ve beklenilen gelişmelerle sonuçlanmamış, 19. Yüzyılda başlayan gelişmeler kapitalist düzenlerin kişiler üzerindeki olumsuz etkilerini doğurmuştur. Yaşanan savaşlar, siyasi gelişmeler insanlar üzerinde ruhsal çöküntülere yol açmıştır. İnsanların bilimin yararlı yönünü kullanmak yerine,  kendi ırkını yok etmeye yönelik olarak  bilimsel gelişmeleri savaşlarda kullanmasıyla toplumlar kaotik bir düzene sürüklenmiştir.

Şiddet ve korkunun hâkim olduğu bir geleceğe doğru yol alan insan, kendi eliyle yaşadığı dünyanın sonunu getirme çabası içindeymişçesine bir tavır sergilemektedir. Bazı düşünürlere göre çağdaş insanın tanımını da içinde yaşadığı şartlar şekillendirmektedir. İnsan bir robota dönüşmekte ve özgürlükleri her geçen gün kısıtlanmaktadır.

Ütopya Nasıl Oluştu?

İnsan her zaman mükemmel olana kavuşmak ister. Mükemmel bir topluma ulaşma beklentisi herkes tarafından istenen bir durumdur. Mükemmel bir toplum yaratma isteği her dönem ve tasarlayan kişilerin bakış açısına göre farklılıklar göstermiştir.

  • Tarihsel aşamalara bakıldığında birçok ütopya örneği ile karşılaşmak mümkün olmaktadır. Sosyalizm de bir ütopya olarak oluşmuş fikirlerdendir.
  • Ütopya kavramı, fikren gerçekleşmesi istenen ideal evreni tasarlarken bunun aynı zamanda gerçekleşmesinin imkânsız oluşuyla da anlam kazanır.

Ütopya ne demek? Sorusunun aydınlatılabilmesi bu kavramın ortaya çıkış süreci ve düşünürler tarafından ele alınma yaklaşımları çerçevesinde değerlendirilerek daha iyi anlaşılabilir hale gelecektir.