Agnostik ne demek?

tarafından
1
Agnostik ne demek?

Agnostik ne demek? Sorusunu soran insan, var olduğu günden bu yana evreni anlamaya yönelik çabalarının da etkisiyle birtakım düşünceler geliştirmiştir. 

İnsanın, evrenin varlığı ve oluşumuna yönelik sorularına cevap ararken geliştirdiği düşünme metotlarından agnostisizm bilinmezcilik anlamına gelmektedir. Bu düşünme metotunu geliştiren filozoflar, Tanrı’nın varlığının da kanıtlanamayacağını iddia ederler. Kant’ın çalışmaları bu düşünce yönteminin bilinir hale gelmesinde ve yaygınlaşmasında etkili bir güce sahip olmuştur. 

Evrenin var oluş amacı nedir? Başlangıç noktası neresidir? Bu ve benzeri birçok soru insan zihnini meşgul etmiştir. İnsanın evrendeki bu mana arayışını sorduğu sorularla cevaplama arzusu onun çeşitli düşünce yapıları geliştirmesine de yol açmıştır. 

  • Agnostik öğretisi İngiliz biyolog Thomas Henry Huxley tarafından bir doktrin olarak ilk kez kullanılmıştır. 1869 yılında bir öğreti olarak kullanılır fakat daha önce Yunan filozofu Protagoras tanrıların varlığı ile ilgili olarak bu düşünceden bahseder. 

Agnostisizme göre teolojik açıdan Tanrı’nın var ya da yok oluşu söylenemeyeceği gibi bilimsel manada da evrenin varlığı açıklanamaz. Bir felsefi akım olarak ortaya çıkan öğretinin destekçileri de çalışmalarıyla görüşün gelişimine katkı sağlamıştır. Zaman zaman ateist düşünceyle karışrtırıldığı görülen bu öğreti ateizmden farklıdır. 

Ateizm Tanrı’nın varlığını kabul etmezken agnostisizme göre Tanrı’nın var olup olmadığı bilinemez.Ateizmde olduğu gibi kesin ifade kullanmazlar.

Agnostik Öğreti Nasıl Doğdu? 

İnsan evrendeki varlığını ve evrenin yapısını sorgularken bu sorularının cevaplarına kozmoloji bilimi ile ulaşmaya çalışmıştır. Evrenbilim olarak da adlandırılan kozmoloji, Alman filozof Christian Wolf’un kullandığı bir kelimedir. 

Kozmoloji yoluyla bu soruların cevaplanamayacağını düşünen filozoflardan biri David Hume olmuştur. Onun ardından da Alman aydınlanma filozofu Imanuel Kant bu karşı çıkışı devam ettirmiştir. 

Hume bir filozof olarak farklı metodojiler ve terminolojiler kullanmıştır. Bu durum da onun karşıt birtakım görüşler tarafından eleştirilmesine yol açmıştır. Hume deney yoluyla incelenemeyen problemler karşısında agnostik bir tutum sergilemesi ile bilinen düşünürlerdendir. 

Imanuel Kant’ın kozmoloji karşıtı görüşleri ve 19.yüzyılda pozitivist anlayış tarafından kabul görmemesi sonucu kozmoloji bilimi, pozitif bilimler statüsünden çıkartılmıştır. Pozitivist yaklaşımın deney ve gözleme dayalı bir anlayışa sahip olması bu kararın alınmasında etkili olan konulardan biridir. 

Kant bu tutumu neticesinde kozmolojinin, evreni bir bütün olarak anlamaya yönelik çalışmalarına ket vurmuştur. Kant Tanrı’yı açıklamaya çalışırken pratik aklı ve ahlak delillerini kullanmaya çalışmış bu da yeterli bir sonuç olmamıştır. Felsefi zeminde gerçekleşen tüm bu gelişmelerin bir sonucu olarak da yeni yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşımlardan biri de agnostisizmdir. Agnostisizme göre Tanrı’nın var oluşu ya da yokluğu bilinemez. 

Kant’ın çalışmalarının bir diğer sonucu da ateist düşünce yapısının oluşmasındaki etkisidir. 

Agnostik Düşünce Nedir? 

  • Agnostik görüş etrafında birleşenlere agnostik veya diğer adıyla bilinmezci denir.
  • Agnostik düşünce ateizmden farklıdır. 
  • Agnostikler dinlerin insanlar tarafından oluşturulduğu görüşündedirler. 
  • Agnostik düşünce yani bilinmezcilik bir din değildir. 
  • Bilinmezcilik düşüncesi iki başlık altında ele alınır. (zayıf agnostisizm-güçlü agnostisizm) 
  • Zayıf agnostisizm taraftarlarına göre Tanrı’nın varlığı ya da yokluğu ile ilgili olarak kesin kanıtlar sunmak zordur. Bu görüşü savunanlara göre Tanrı hakkında var ya da yok oluşuna dair fikir yürütülebilir. Bu konuda tartışılabilir. 
  • Güçlü agnostisizm savunucularına göre ise Tanrı’nın varlığı kesin olarak bilinemez. Bunun sebebi de insan aklının bu soruları cevaplama konusunda yetersiz kaldığını düşünmeleridir. 

Agnostik ne demek? Sorusu Huxley tarafından cevaplandırılmış olsaydı bu kelime bir inanç değil metot olarak açıklanırdı. Bu metot akla dayanır ve sonuçları da kesin olarak belli değildir.